NOORD-BEVELANDS NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD Waar grafische vaklieden worden geboren Staatsloterij trok al in 1726 No. 2794 Zaterdag 11 augustus 1956 59e jaargang Druk en uitgave: Drukkerij Markusse te Wissenkerke, Tel. no. 308, Giro 32622) Abonnementsprijs 2.00 per jaar Franco per post I 3.50 Advertenties 6 cent per mm Aan de 100.000 verdient de staat twee miljoen per jaar Enkele malen per jaar leven duizen den van onze landgenoten in angstige spanning, want de staatsloterij trekt. Zij werpen zich op de courant of luis teren naar de radio, want op een pa piertje hebben ze hun financiële hoop gevestigd, de honderdduizend kón er op vallen. Het noodlot kan hard toe slaan en zo is het een vast feit, dat .slechts enkelen zich mogen verheugen en het grootste deel van de liefheb bers teleurgesteld wordt. Maar de moed wordt niet verloren. Zij zien al weer uit naar de volgende trekkinj? „Nog maar eens proberen, je kunt nooit weten De honderdduizend heeft een magische aantrekkingskracht. En velen spelen tientallen jaren zon der ooit de begeerde prooi te be machtigen. Dat is nu eenmaal het ri sico van het kansspel. Een zilveren bokaal vol gouden munten De staatsloterij is al eeuwen oud. Zij dateert reeds van 1726 en zelfs voordien zijn er vele loterijen on der staatstoezicht gehouden. Zo verleende in 1553 keizer Karei V octrooi voor een loterij te Middel burg, welke werd georganiseerd door liet plaatselijk schuttersgilde, dat drin gend een nieuw verenigingsgebouw be hoefde, waartoe de opbrengst van de loterij werd bestemd. Niet minder dar ruim 190.000 loten werden in om loop gebracht. De hoofdprijs was een zilveren bokaal gevuld met gouden en zilveren munten. De overige prijzen bestonden uit zilveren schalen, schenk kannen en diverse andere voorwerpen van edel metaal. De betaling der loten kon plaats vinden in munt, maar ook in juwe len, schilderijen, ja, met koeien^, land en huisraad, kortom met alles van waarde. Na afloop van de loterij wer den al deze goederen publiek geveild. Sindsdien zijn er vele loterijen ge houden, waarbij bleek, dat over het algemeen de goklust onder de bevol king groot was. Dit blijkt wel uit het feit, dat in 1709 de eerste offici ële „generaliteitsloterij" plaats vond, waarbij 8000 loten werden verkocht Voor elk niet minder dan f 250. per stuk. De toeloop was zo groot, dat men binnen drie weken was uit verkocht. D« staat fokte renteniers. In 1726 besloten de Staten-Generaal een grote loterij te organiseren met niet minder dan 120.000 loten, die dertig, twintig en tien gulden per stuk kostten. Sindsdien zijn er regel matig staatsloterijen gehouden. Onze voorvaderen zagen er een middel fn, om de staatskas te versterken. In de moderne tijd is het doel de kanalisatie van de nog steeds grote goklust, maar evengoed vloeit er nog jaarlijks een kleine twee miljoen in de staatskas door dit bedrijf. De hoofdprijs is niet steeds de hon derdduizend geweest. Vroeger Jcreeg de winnaar een lijfrente van f'3000. per jaar. Dit jaarlijks inkomen was voor die tijd zo groot, dat men zijn leven lang op een landgoed kon wo nen. Op deze wijze werd de staat de dupe van haar gulheid. Elk jaar kwairi er zo'n rentenier bij en tnjen kon spoedig uitrekenen, dat dit op een enorme verliespost voor de gemeen schap moest uitlopen. Daarom werd later de honderdduizend uitgedacht, die de 1 ijfrente verving. De trekking vond jaren plaats in de beroemde ridderzaal in Den Haag, die tegenwoordig voor meer verheven doel einden wordt gebruikt. In het mid den van de vorige eeuw werd deze zaal voor de staatsloterij tot verbodeD gebied verklaard. De trekking. Aan de trekkingstechniek is in de loop der eeuwen ook het een en an der veranderd. In de tijd van de re publiek kwam er wel veertig manin COOMANS voot ^'ijn tutweltooJi actie, die op een groot podium hun werk verrichtten. Nu is het trekkingscollege beperkt tot zeven mensen, die nog wel op een podium tronen in een eenvoudig gebouw aan de Kazernestraat in Den Haag. Het zijn mannen, die de pen sioen-gerechtigde leeftijd reeds zijn ge passeerd. Samen tellen zij wel vijf eeuwen, maar hun1 werk doen ze feil loos, daar staat een nauwkeurig uit gewerkt controlesysteem borg voor. De trekkers werken slechts ander half uur. De rest van de dag rusten zij op hun lauweren. Tijdens het trek kingsuur zitten de zeven heren op eeü rij. Links van hen staat een grote rou lerende trommel, waarin zich duizen den opgerolde papiertjes bevinden. De heer uiterst links bij de tromme' neemt er dan een lot uit, dat hij doorgeeft aan nummer twee, die er het bandje afhaalt, het doorgeeft aap nummer drie, die het nummer van het lot met luide stem voorleest. In middels is van rechts het zelfde spel gespeeld. Daar staat ook een trom mel en heer zeven neemt daaruit een rolletje, dat hij doorgeeft aan num mer zes, die het bandje er af haalt, het doorgeeft aan nummer vijf, die hardop voorleest welke prijs geval len is. Dat staat namelijk op het pa piertje van rechts. Nummer en prijs komen dan samen bij de middelste man, nummer vier, die de briefjes bij elkaar doet en ze op een pen steekt. Zij worden later nog eens op nieuw gecontroleerd. Per loterij zijn i er 25 dagen nodig, waarna de assis tenten hun werk staken tot de vol gende ronde. G«en risico's. Het systeem van de staatsloterij is zo georganiseerd, dat een vergissing uitgesloten is. Er is nacontrole, er is een man die de uitslagen noteert. Niemand kan zich bedrogen voelen. Vervalsingen zijn bij dit staatsbe drijf practisch uitgesloten. De loten zijn van een bijzondere papiersoort, vervaardigd en veranderen regelmatig van kleur. De directie van de staats loterij controleert elk lot, waarop een hoge prijs gevallen is. Men weet steeds aan welke collecteur een bepaald lot is toegezonden. Bovendien voorziet de laatstgenoemde het loterijbiljet nog van een stempel, voordat het de deur uit gaat. Het trekkingsbedrijf kabbelt rustig voort en de honderdduizend wordt even dor voorgelezen als de „nieten". De honderdduizend2Een ontelba re schare zit er op te wachten. Het leger liefhebbers mindert nooit, het groeit steeds aan. (Nadruk verboden) School voor dc grafische vakken» onontbeerlijke schakel in onze culturele ontwikkeling (Van onze verslaggever) UTRECHT (P.A.) „Dit is de stu diezaal", zegt de heer L. C. H. de Jong, directeur van de school voor de grafische vakken te Utrecht, ter wijl hij de deur van een zaal op de bovenste verdieping van het gebouw openzwaait en ons uitnodigt binnen te treden. Verblufd kijken we om ons heen. Wij weten wel zeker, dat er slechts weinig scholen zullen Zijn, die een der gelijke hypermodern ingerichte studie zaal, waar onder anderen ook lezin gen worden gegeven en tentoonstel lingen worden gehouden, bezitten. De wanden in verscheidene kleuren en de vernuftige wijzevan verlichting geven een apart cachet aan deze grote zaal, waar langs de wanden pronkstukken prijken van het werk, dat de jongens en meisjes van de grafische school vervaardigen. Zelf ontworpen recla me-affiches, die voor het beste vak werk, wat ontwerp en druk betreft, niet behoeven onder te doen, alsmede prachtige staaltjes van boekbindwerk liggen daar uitgestald. Wanneer wij het schoolgebouw door wandelen, vallen we van de ene ver bazing in de andere. Zoals de heer De Jong ons reeds vertelde, moest men bij de verbouwing, die plaats vond tussen 1948 en 1954, woekeren met ruimte. Wij hebben gezien hoe dit op werkelijk geniale wijze werd ge daan. Het oude gebouw had hoge gan gen, hiervan heeft tnen dankbaar ge bruik gemaakt, om de gangen half zo hoog te maken en daarboven weer ruimte te verkrijgen voor kleedloka len of onderwijsruimte, terwijl ge bouw en inventaris op de modernste wijze aan de huidige eisen zijn aange past. De afdelingen liggen in logische volgorde, zoals een order in een be drijf zou worden verwerkt. Het be gint in de nok, waar de order figuur lijk binnenkomt. Hier worden ont werpen gemaakt en vervolgens vinden we, naar beneden gaande, de ver schillende zetterijen, clichémakerij, drukkerijen, binderij, tot tenslotte de uitgevoerde order op Je parterre ge reed is voor aflevering. De leerlingen krijgen hier de ge legenheid te werken 'met alle typen machines en met het modernste ma teriaal. De clichémakerij >is een pracht van een afdeling, die doet denken aan een modern laboratorium met de schitterendste apparatuur voor foto grafie en alles wat er verder bij te pas komt. Met recht kunnen direc teur en leraren trots zijn op hun school, die naast een soortgelijke onderwijs instelling te Amsterdam, uniek is in Nederland. Hier worden de groten en de goede vaklieden voor de grafische bedrijven in geheel Nederland opge leid. Drie soorten onderwas Eigenlijk mag men spreken van drie scholen in één, want men kent be paalde opleidingen op de school voor de grafische vakken te Utrecht. Het moderne grafische bedrijf is een samenspel van specialisten, zoals handzetters, machinezetters, vlak- en diepdrukkers, chemigrafen, lithografen, ontwerpers, reproductiefotografen, te kenaars, calculators, om er maar en kelen te noemen. Het grafische be drijf is een zeer belangrijke factor bij het vervullen van de culturele taak, die schrijvers, tekenaars en der gelijke hebben en waarbij deze branche onmisbaar is geworden. De jongeling, die zich wenst te be kwamen in een der grafische vakken, kan als leerling geplaatst worden op een bedrijf in het zogenaamde leer lingenstelsel, waarbij hij in de gele genheid wordt gesteld, naast de prak tijk die hij in het bedrijf opdoet, één maal per week de grafische school te bezoeken om hier zich verder te ont wikkelen. Na een vierjarige leertijd kan hij een examen doen en voldoet hij aan de gestelde eisen, dan ontvangt hij een bedrijfsdiploma, waardoor de weg voor hem als jong vakman is ge- effend. Ook kan de jongeling rechtstreeks de grafische school bezoeken, zonder in een bedrijf werkzaam te zijn. Hij wordt dan opgeleid tot handzetter, met een vervolgcursus voor machine- zetter, boekdrukker of boekbinder. Naast practische lessen krijgen de leer lingen ook een grote dosis theorie te verwerken. De schoolopleiding is uit gebreider dan die in het leerlingen stelsel, duurt drie jaar ën geeft de geëxamineerde een schooldiploma, waarmede hij zich gemakkelijk een plaats in een bedrijf kan verwerven. De patroonscpleiding. De derde groep wordt gevormd door de leerlingen die de afdeling uitge breid technisch onderwijs volgen. Aan hun toelating worden strenge eisen gesteld wat vooropleiding betreft, doch zij zullen in de toekomst, na het ver laten van de school, de al-grafisohe vaklieden zijn, die veelal in een eigen bedrijf komen, waardoor de oplei ding de naam „patroonsopleiding" heeft gekregen. Zij doorlopen alle technische afdelingen van de school, waarnaast zij een grondige theoreti sche kennis moeten verwerven o.'a. op de gebieden van: papierkennis, pederlandse taal, boekhouden, handels- rekenen, kunstgeschiedenis, scheikun de, economie, rechts- en wetskennis, kostprijsberekenen, calculeren, bedrijfs leiding, tekenen en wat al niet meer. Na afloop van de cursus, die drie jaar duurt, onderwerpen de leerlingen zich aan het eindexamen, dat tevens voldoet aan de eisen gesteld in de ves tigingswet. Dit heeft tot gevolg, dat ook meisjes de school bezoeken in deze afdeling, namelijk dochters van drukkerspatroons, die later het be drijf van hun vader zullen overnemen. Naar de heer De Jong ons mede deelde, is de verhouding tussen de kleine groep meisjes en de grote groep jongens op de school zeer goed- Hij is er zelfs blij om-, dat er meis jes de school bezoeken, aangezien ge bleken is, dat zij een gunstige invloed hebben op het algehele peil. Het ligt in het voornemen, deze U.T.O.-groep in de toekomst te split sen in twee belangrijke groepen, na melijk die welke inderdaad patroon zullen worden en een groep die be doeld is later het bedrijfskader te vor men in onze grote grafische bedrijven en aanverwante branches. Deze laat-» sten zullen dan een tmeer wetenschap pelijk ingestelde opleiding krijgen, waartoe men een speciale opleiding wil creëren. Inderdaad vervult de school voor de grafische vakken te Utrecht een zeer belangrijke taak, waarop directeur en leraren terecht trots kunnen zijn, want we mogen zeker zeggen, dat hier het neusje van de zalm, wat vaklieden op grafisch gebied betreft, worden ge boren. Onder de oud-leerlingen telt men zeer veel alom bekende namen van grote uitgeverijen, drukkerijen en. grafische industrieën, waarvan de zonen en soms de dochters hun opleiding in Utrecht genoten. (Nadruk verboden) In het kader van het leerlingenstel sel is op de drukkerij van dit blad nog plaats voor een leerling om tot handzetter te worden opgeleid. Bij ge bleken geschiktheid kan verder (opge leid worden tot reserve-machinezettere Wie interesse of belangstelling heeft, vrage nadere inlichtingen. Burgerlijke Stand Wissenkerke Geboren: 3 juli. Joost, z.v. L. L. van Halst en J. L. Wisse. 22 juli. Cornelis Hendrik, z.v. J. C. van den Berg en M. A. Breure. 27 juli. Ma ria Cornelia, d.v. J. Kleppe en E. Rooze. 30 juli. Johanna Pieternella, d^v. H. J. de Bruine en L» van der Heijde. Ondertrouwd: 20 juli. Jan Filius, 31 jr. en Maria de Looff, 26 jr. 28 juli. D*avid Cornelis de Smit, 19 jr. en Willemina Dirkje Kramer, 17 jr. 30 juli. Hendrik Minderhoud, 26 jr. te Kruiningen en Jannetje Begthcl, 26 jr. Getrouwd: 4 juli. Marinus Adriaan Potter, 28 jr. te Goes en Willemina Martina Lous, 21 jr. 11 juli. Jacob Hans Scholing, 24 jr. te Amsterdam en Johanna Willemina Buijze, 25 jr. Overleden: 5 juli. Jacoba Lena Wis se, 85 jr.1, wed. van Huibregt van der Weele. Kortgene Geboren: 11 juli. Jan Cornelis, z. v. Johannes J. van Maldegem en Ja coba E. Luijk. 22 juli. Pieternella Geertruida, d.v. Cornelis A. Bouwense en Maria Gorbijn. 29 juli. Pieternella Johanna, d.v. Jacob P. Anthonisse en Maria J. Koets. Ondertrouwd: 13 juli. Dirk Dinge- manse, 23 jr. te Wissenkerke en Jan- nie B. Clement, 20 jr. 14 juli. Ge- zienus F. Schuur, 33 jr. te Eindhoven en Adriana J. de Fouw, 28 jr. Getrouwd: 11 juli. Willem H. van der Weele, 58 jr. te Wissenkerke en Jannetje Hoogerheide, 55 jr. 14 juli. Pieter van Staveren, 30 jr. te Rot terdam en Sara G. Salomé, 31 jr. Overleden: 4 juli. Willemina van Eenennaam, 83 jr., wed. van Willem Kramer. 5 juli. Marinus Huige, 7? jr., wedn. van Neeltje Platschorre. 23 juli. Maatje L. Kabboord, 81 jr., vr. van Pieter H. Meulenberg. Gevonden voorwerpen De postcommandant der rijkspolitie te Kamperland maakt bekend, dat om trent onderstaande gevonden voorwer pen inlichtingen zijn te bekomen aan de daarachter vermelde adressen: een rechter bruine herenschoen en een portemonnaie met inhoud, V eer weg 135; een witte badmuts, A. Meijaard, Veerweg 125; een bankbiljet, P. Zwe- mer, Veerweg 126; een schroeven draaier en 2 kopsleutels, A. Flipse, Westhavendijk 10; een witte rijwiel- pomp, J. Meulenberg, Veerweg. Examens chr* ulo Wissenkerke Op vrijdag 3 juli j.I. slaagde fn Den Haag de heer W. Hengeveld voor de akte Duits L.O.

Krantenbank Zeeland

Noord-Bevelands Nieuws- en advertentieblad | 1956 | | pagina 1