nd V Viking geland op rotsachtige bodem In Arnhem ontwikkelde kunststof op Mars Israël toont zelfgebouwde straaljager Anti-terreur commissie ingesteld RUIM TWINTIG GRADEN WOENSDAG DAGBLAD VOOR ZUIDWEST-NEDERLAN IDE STEM Vissers vormen eigen fonds voor de vlootsanering BUIT BIJNA DERTIG MILJOEN GULDEN 21 JULI 1976 ,6e jaargang - no. 18010 1 plezier op z'n rheid. etnü van HiFi stereo- egt, is er alle ips te kiezen, ift u de zeker- ;t mogelijke >r uw geld. ien voor om doen. ammofoonplaten :t elke dag. jt ingeluid LEVEN? andaag in ARM Partners haven-cao vragen om uitleg over loonmaatregel Zes gangsters graven acht meter lange tunnel bankkluis 48 uur Zuid -Afrika Hockey Zwemmen Bij steekt chauffeur: schade 30 mille w% i%p>ni S: O 11 M Stern-lezers en-lezeressen kijken w fè W week in week uit in de .iKleintjes"-rubrieken,Datzijnelke yfUps dag vele tienduizenden mensen. Het moet dan wel heel raar lopen als juist uw „kleintje" niet zou worden gelezen. DIRECTEUR: DR. W.A.J.M. HARKX HOOFDREDACTEUR: L. LEIJENDEKKER KANTOREN TE BREDA - BERGEN OP ZOOM - GOES - HULST - OOSTERHOUT - ROOSENDAAL - TERNEUZEN - VLISSINGEN c heeft niet ilips startte met e eerste radio. (Van onze ruimtevaartmedewerker) PASADENA - Viking I staat op Mars. Gistermiddag, rond 7 minuten voor één Nederlandse tijd, kwam de robot-afgezant van de Aarde neer in een toch nog vrij on herbergzaam landschap, temidden van stenen tot een meter doorsnee, die op een rotsachtige bodem liggen. Pas om 12 over één kwam het bericht van de geslaagde landing: zolang duurde het (19 minuten) eer de radiosi gnalen de 340 miljoen kilom eter hebben overbrugd die Mars en Aarde op dit moment scheiden. De landing van Viking, die oorspronkelijk gepland was op 4 juli was tweemaal uitge steld, omdat het voorlopig gekozen gebied te onher bergzaam bleek. Direct na aankomst begon Viking 1 met het maken van twee zwart-wit foto's, die via het nog om Mars draaiende moederschip naar de Aarde werden geseind. Viking manager James Martin was verrukt over de kwaliteit van de foto's. De eerste foto toont een van de drie schotelvor- mige poten van Viking I, dui delijk op het Mars-oppervlak en niet erin verzonken. Het gebied waar Viking I staat - laaggelegen lavavlakte 20 graden ten noorden van de Mars-evenaar - vertoont op het eerste gezicht overeenk omst met het Maan landschap, maar heeft ook duidelijk aardse trekjes. Antwoord op de vraag: „Is erlevenop Mars?", valt voor lopig nog niet te verwachten. Het biologisch onderzoek - een van de 13 verschillende onderzoeken die door Viking I worden uitgevoerd - komt pas op de negende dag aan de orde. Gisteren begon de Vi king met het doen van weer kundige waarnemingen. Zolang het toestel actief is zal het windsnelheid en ric hting meten, temperaturen registreren en continu gege vens zenden over eventuele Mars-bevingen. Schokken wisselend bewolkt Maximumtemperatuur 22 graden. radio en televisie Aandacht voor regionale omroep op de Firato. binnen-/ I BUITENLAND-2 fransen liggen opnieuw j dwars in Brussel. binnen-/ 1 BUITENLAND-3 Van der Stoel poogt Turken "1 te tomen SPORT-1 Matige vertoning itockeyteam. sport-2 Jurntrainster Bartha i met elfde plaats. I SPORT-3 jjerard van 't Geloof wint Ronde van Clinge. Trijntje °P Mars? Doodeng! De Viking-1 seinde deze foto over van het oppervlak van de rode planeet. In de rechter onder zij de is een aluminium voet schaduw zichtbaar. Op de uitermate scherpe foto's die de robot gisteren gezonden heeft is een zandige woestijn met puntige stenen zichtbaar. die optreden in de Mars bodem kunnen belangrijke aanwijzingen geven over het inwendige van de planeet. Vandaag en morgen gaat de Viking I ook kleurenfoto's maken van zijn omgeving. Deze vertonen iets minder details, maar zijn zeer bela ngrijk voor de ongeveer 30 geologen, die bij het project betrokken zijn. Pas na acht dagen op Mars te hebben ge staan, zal Viking zijn 3 meter lange uitsehuifbare arm uit strekken om een bodemmon ster te nemen met het schopje dat aan het eind daarvan zit. Het Mars-zand zal worden verdeeld over drie trechters die aansluiten op mini- laboratoria. Allereerst zal worden nagegaan welke sch eikundige verbindingen er in de Mars-bodem zitten. Een dag later volgt de eerste or ganische analyse, waarbij gespeurd wordt naar levend materiaal of voorlopers van leven: organische moleculen. Dat onderzoek wordt pas af gerond op de 20ste Marsdag (een dag op Mars duurt 24 uur en 37 minuten). Na die twintigste dag kan de Viking I zijn onderzoekprogramma gaan herhalen. Het compu terprogramma wordt dan aangepast op basis van de er varingen die gedurende de eerste cyclus van 20 dagen zijn opgedaan. Viking I moet minstens 3 maanden actief zijn. Vlucht leider James S. Mar tin en zijn team werden giste ren telefonisch gefeliciteerd door president Ford. Uit de vragen die Ford hem stelde, bleek overigens overduide lijk dat Ford heel weinig van ruimtevaart weet, laat staan van het Viking-project. Van een onzer verslagge vers) ARNHEM - Een Neder lands produkt speelt een be langrijke rol in het onder zoek naar de samenstelling van de atmosfeer op de pla neet Mars, dat met behulp van de dinsdag daar gelande Viking Marslander wordt in gesteld. Het gaat hier om een poreuze kunststof, Tenax gc, die door Akzo Research La boratories Arnhem is ont wikkeld en wordt vervaar digd. Tenax gc kost 14 gulden per gram en is wit-grijsachtig van kleur. Dit produkt heeft het ver mogen bepaalde stoffen, ook in zeer geringe hoeveelheden, uit de atmosfeer van Mars op te nemen. Hierna kunnen deze stoffen dan worden ge scheiden en geïdentificeerd. Uit de resultaten van deze analyses die radiografisch naar de aarde worden door geseind, kan men gegevens verkrijgen over het al dan niet mogelijk geweest zijn van leven op Mars. Voor de keuze van dit Akzoprodukt is mede bepalend geweest dat Tenax gc bestand is tegen de grote temperatuurverschil len, waaraan het materiaal bij het onderzoek moet wor den blootgesteld. Aldus meldt Akzo. In veel landen wordt Tenax onderzocht op eventuele nieuwe toepassingsmoge lijkheden. Wat dat betreft heeft men al resultaten ge boekt, want Tenax gc blijkt uitstekend te gebruiken bij onderzoeken op milieuge bied. Het kan milieuonvrien delijke stoffen opsporen in lucht en water die op nor male chemische wijze niet onder te brengen zijn. Bo vendien wordt de stof ge bruikt bij urine-onderzoek wat leidt tot vroegtijdige on derkenning van suikerziekte. ROTTERDAM (ANP) - Werkgevers en bonden in de havens van Rotterdam en Am sterdam willen zo snel moge lijk een gesprek hebben met minister Boersma (Sociale Za ken) over de gevolgen van de loonmaatregel voor de haven cao. Ze willen van de minister weten of het loonbesluit een bepaalde vorm van na- indexering al of niet toelaat, met name of er sprake kan zijn van een prijscompensatie over 1976 per 31 december of van het tussentijds bijstellen van de ionen op basis van de prijs index. De haven-cao bepaalt namelijk als enige cao in Ne derland, dat er een prijscom pensatie wordt uitbetaald wanneer het prijsindexcijfer voor de gezinsconsumptie met meer dan twee procent is ge stegen. In afwachting van Boersma's antwoord hebben werkgevers en bonden de cao-besprekingen opgeschort. TEL AVIV (UPI) - Israël heeft gisteren een geïmproviseerde versie van zijn zelf vervaardigde straaljager onthuld en minister van defensie Sjinion Peres waarschuwde dat de joodse staat op „elke vierkante kilometer" vijandelijk gebied kan terugslaan. De nieuwe Kfir (WLP) C2- werd op een luchtmachtbasis in Israël tentoongesteld als deel van de feestelijkheden ter gelegen heid van de dag van de luchtmacht, waarop ook formatievluch- ten werden verricht en enkele nieuwe piloten officieel in dienst werden genomen. De nieuwe Kfir C2, die wordt aangedreven door een J- 79-motor van General Electric, is de derde generatie oorlogsvlie gtuigen die Israël begon te produceren na het Franse wapenem bargo dat volgde op de oorlog van 1967. De eerste versies streden mee in de Yom Kippoer-oorlog van 1973. De nieuwe Kfir is volgens zeggen wendbaarder in luchtgevech ten en aanvallen op de grond. De bewapening bestaat uit twee inwendig gemonteerde 300 mm-kanonnen en de Kfir kan „een grote en gevarieerde lading meenemen", waaronder lucht-luchtraketten. Volgeladen is het plafond 15.000 meter. Kraak van de eeuw in Nice (Van onze correspondent) NICE - „In de 34 jaren dat ik bij de gerechtelijke politie werk zaam ben, heb ik nooit een dergelijke prestatie gezien", ver klaarde ons gisteren een speciaal uit Parijs naar Nice gezonden inspecteur die met een dik dozijn collega's belast is met de ophel dering van de grootste bankroof die ooit in Frankrijk heeft plaatsgehad. De rechercheurs toonden openlijk hun bewondering voor de „prestatie" van de in brekers die tijdens het week einde de onderaardse kluis van het filiaal van de Socbfe' Gene ral in Nice grotendeels leegge roofd hebben en voor een waarde die misschien 50 mil joen franks beloopt (bijna 30 miljoen gulden) meegenomen hehhen. De inbraak is volgens een in specteur van de plaatselijke politie „de kraak van de eeuw" en zeker wat de vindingrijk heid betreft gelijk te stellen met de grote treinroof die des tijds tussen Glasgow en Lon den plaatshad. De voorbereiding van de operatie waaraan naar alle waarschijnlijkheid zes specia listen deelgenomen hebben, heeft volgens de autoriteiten weken en weken in beslag ge nomen, terwijl de roof zelf minstens 48 uren, twee dagen en twee nachten geduurd heeft. Om de ondergrondse kluisruimte te bereiken werd allereerst een tunnel van 8 meter gegraven met als uit gangspunt een van de riolen van de stad. Deze tunnel werd vakkundig gestut en alle uit gegraven aarde werd wegge voerd zonder dat daarvan een spoor te bekennen was. „Een ware ingenieursarbeid", aldus een van de politie-inspecteurs. De tunnel voerde van het riool naar de kluisruimte onder de bank die letterlijk in het hart van de stad Nice ligt. De inbrekers moeten uitste kend met de situatie in en rond de bank op de hoogte geweest zijn, want de tunnel mondde precies uit op de plek waar de betonnen wand van de kluis het minst dik is, namelijk 50 centimeter. Het hele graaf werk moet in de loop van de afgelopen weken, misschien maanden verricht zijn en vlak voor de tunnel op de betonnen muur van de kluis stuitte, groeven de bankrovers in de tunnelwand zelfs een grote nis, waarin zij een toilet inrichten. Daaruit blijkt onder meer dat zij er degelijk op voorbereid waren dat hun operatie ge ruime tijd zou duren. De be tonnen wand werd tenslotte vermoedelijk in de nacht van vrijdag op zaterdag door boord, waarbij het een van de raadsels van deze hele affaire is dat niemand boven de grond het geraas gehoord heeft dat onvermijdelijk met het afbre ken van het beton gepaard ge gaan is. (Vervolg op pag. binnen- bui tenland 4) Via dit gat, deskundig door balken en vijzels gesteund, baanden de bankkrakers van de Société Générale, te Nice zich een rechtstreekse weg naar de grote kluiskelder. Vooral aan de rechterzijde van de foto kan men goed zien hoe dik de muur was die uitgehold moest worden. DEN HAAG (ANPDe Ne derlandse tong- en scholvis sers zullen binnenkort gaan meebetalen aan de sanering van hun vloot. Het visse rijschap (bedrijfschap voor de visserijheeft gisteren besloten een fonds van maximaal tien miljoen gulden te gaan vormen uit heffingen van maximaal een procent op de aanvoer- waarde van beide vissoorten. Uit dat fonds worden bijdra gen gegeven aan tong- en scholvissers die ermee ophou den. Dit nieuwe „tong- en schol fonds' van het bedrij fsleven en het door de overheid inge voerde ontwikkelings- en sa neringsfonds voor de visserij vullen elkaar aan. Wie de tong en scholvisserij eraan wil geven kan eerst bij het laatste fonds een saneringsuitkering aanvragen. Is hem die toege staan, dan kan hij het visse rijschap om een aanvullende bijdrage vragen. Minister Van der Stee helpt het visserijschap door de rente te betalen van de lening, die men moet sluiten om het geld voor het fonds bij een te krijgen, voordat de hef fingen binnenstromen. Ook stelt de overheid zich garant voor de aflossingsverplichtin gen. DEN HAAG (ANP) - De ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken, hebben ingesteld de „Commissie Doe lmatige Opsporing Misdrijven van Terroristische Aard". Deze commissie zal advies geven aan de waarnemend off icier van justitie voor alle ar rondissementen, die de opspo ring van misdrijven van terro ristische aard leidt. In de adviescommissie wor den benoemd politiechefs uit Amsterdam, Delft, Eindhoven, Den Haag, Rotterdam en Utr echt. Recherchechefs van de rijkspolitie en de Koninklijke Marechaussee, het plaatsver vangend hoofd van de Centrale Recherche Informatiedienst, een met terreurzaken belaste functionaris van de Binnenl andse Veiligheidsdienst, de chef van de afdeling Openbare Orde van de Directie Politie van het Ministerie van Binne nlandse Zaken en de leider van de zogenaamde anti terreurbrigade. De officier van justitie die belast is met de coördinatie van de opsporin gsactiviteiten naar terreurda den mag de vergaderingen van de adviescommissie laten bij wonen door o.m. vertegen woordigers van andere polit iekorpsen die bij een bepaald onderzoek betrokken zijn. De commissie van advies kan een of enkele van haar leden aan wijzen om haar in spoedgeval len te vertegenwoordigen. (Van onze speciale verslaggever) MONTREAL - Het Interna tionaal Olympisch Comité (IOC) heeft zich gisteren via een reglementswijziging ge wapend tegen boycotacties als die van de Afrikaanse landen. Het IOC kan voortaan zelf de (eventuele) strafmaat bepalen voor landen die uit de Spelen stappen. Voorheen was dit voorbehouden aan de interna tionale sportfederaties. Of er ook sancties komen tegen de „weglopers" uit Montreal is overigens nog niet bekend. De overkoepelende Afri kaanse Sportraad gaat in de toekomst meer acties voeren tegen landen die sportieve be trekkingen onderhouden met Zuid-Afrika. Onder die landen bevindt zich ook Nederland. Een Nederlands dameshockey team maakt momenteel een tournee door Zuid-Afrika. De Nederlandse waterpo- loploeg blijft overtuigen. Gis teren moest Roemenië er aan geloven (6-5). Gevolg van deze uitslag was de sensationele uitschakeling (op doelgemid- delde) van het Russische wa- terpoloteam voor de finalepou le. In die finalepoule komen nu - naast Nederland - uit: Roe menië, Hongarije, West- Duitsland, Italië en Joegosla- Ook de hockeyers blijven winnen. Maleisië werd met 2-0 verslagen in een overigens zeer matig duel. Paul Litjens zorgde voor de beide doelpun ten. Wielrenner Herman Pon steen plaatste zich voor de achtste finales van de achter volging. Hij maakte in zijn serie de derde snelste tijd. Van het zwemfront ook al optimistische berichten; di verse Nederlandse records werden aan flarden gezwom men. De roeiers Jan van der Horst en Willem Boeschoten ten slotte plaatsten zich via de herkansing voor de halve fina les van de twee zonder stuur man. (Zie ook onze sportpagina's) AKEN (DPA) Een bij die een vrachtwagenchauffeur tij dens de rit in zijn wang stak, heeft op de autobaan bij Aken een schade van 30.000 mark (ca. 30.000 gulden) veroor zaakt. Naar de politie meedeelde, sloeg de chauffeur ongelukki gerwijze zijn zonnebril van zijn neus toen hij de stekende bij wilde verjagen. Door het zonlicht werd hij zo verblind dat hij de macht over het stuur verloor en tegen de vangrail ïeed die over een lengte van 20 meter werd verbogen. De vrachtauto werd ernstig be schadigd. (Van onze weerkundige medewerker) DE BILT - Het hele weste lijke deel van Nederland, Noord-Holland, Zuid-Holland Zeeland en West-Brabant be hoort nog tot het gebied met. de minste regenval. Zo was de si tuatie tot gisteravond. Over dag vielen er gisteren wel weer buien, vooral in het noorden van het land. Een storing die in de omge ving van Parijs ontstond trok in de avonduren met een groot regengebied via België naar het noord-oosten. In een deel van Brabant zal wel regen val len, maar in het oosten en in Limburg waarschijnlijk wat meer dan in het westen. Van de oceaan komt een hogedrukge- bied in de richting van Zuid- Engeland, waardoor met een west- tot noordwestenwind de komende dagen koele maar stabielere lucht wordt aange voerd. Daarbij zijn de rege nkansen weer klein te noemen. De temperaturen komen op een niveau van 20 a 22 graden. De zeer warme lucht is gisteren ook uit het Alpengebied ver dreven waardoor er plaatselijk in Oostenrijk (Graz) onweer met 33 millimeter regen werd gemeld.

Krantenbank Zeeland

de Stem | 1976 | | pagina 1