NIEUWS -• Ei ADVERTENTIEBLAD VAM WESTELIJK ZEEUWSCH - VLAANDEREN. ARBEID. V. C. Zevende jaargang. A" IS'ÖO. (Eene der Levensvragen.) MllSnfiWIBIUI Dit Weekblad verschijnt iedeÉen Vrijdag. Prijs per drie Prijs der Advertentiën, van 1-5 regels f 0,75; elke re-el maanden voor hel voormalig ide district van Zeeland 1,15; Vviirlafv Q FöKviiqii* daarboven fOA2y2t behalve het zegel van f 0,3 voor iedere voor de overige plaatsen des Rijksfranco per post f 1.3 I IJUclii, V I t?Ul UctlJ. plaatsing. Grootc letters naar het getal gewone rebels Afzonderlijke Nummers f 0.10. die zij beslaan. Ingezonden Stukken en Brieven, de Redactie betreffende, henevens Advertentiën en gewone Berichten of Mededeeliugea vau Correspondenten te bezorgen bij den Uitgever dezes, alles francobehalve de bekende Corrcspondentiën. Vervolg en Slot.) Oen arbeid noemden wij eene der levensvragen en we vermeenen le recht het is eene der gewichtigste levensvragen voor de maatschappij van wier juiste beantwoording haar toekomstig wel of wee afhangtHet denkbeeld hiervan is reeds tot de massa's doorgedrongen maar liet zaad is óf in verkeerde aarde gevallen, óf in goeden grond, en naar die male bracht liet zijne goede of kwade vruchten voort. Goedein vele kool- en ijzerdislricteri van Engeland en Duitschlandwaar de praktijk van den arbeid berust op de theorie van liet onderwijs der jeugd. In Engeland en Duilschland werd dit zoo algemeen erkend dat vele werklieden, in onkunde oud geworden, op hunne gevorderde jaren den weg naar de school insloegen om zich als kinderen te doen onderrichten. Daar was liet vaderland der anibachts- zondags- en herhalingscholenen dat ze goed waren bewees de echt liberaleecht humane Christelijke wijzewaarop liet geestelijk deel der voorbereiding tot den arbeid daar werd en nog wordt opgevat eigene stoffelijke kracht ontwikkeld door den invloed der geestelijke bezieling, vrij van dweeperij. Frankrijk daarentegen leierde, met zijn in 't algemeen ellendig onderwijs, daartegen de scherpst mogelijke tegenstelling daar vindt men inde rijen van liet ongeloof de arbeidersfn de gelederen der revolutie de arbeiders I Daar verbasteren tot Com- m misten de arbeidersDaar waar Christelijke zin en geestelijke macht werden vergeten gehoond en bespot verhief zich het roode vaandel der bloedige republiek Aan wie de schuld? Kan dit nog gevraagd worden Immers aan den arbeider? Volstrekt niet, goedhartige lezer, die belang stelt in het lol der mindere standen Aan u ligt de schuldzoolang ge door geestelijke middelen niet weldadig inwerkt op den geest der arbeiders Waan nu niet, dat we voorstanders zijn van treuzelen en kwezelendat we dweeperij prediken integendeel, wij prediken voor uitgang door verlichtingen ware beschaving. Wij wenschen allerminst in het tegenover gestelde uiterste te vervallen en den arbeider tot een boekenman of een liedjesdichter te vervormen. Een bijbel, een gebedenboek, een Cats en 7.00 wat volkseconomie politiek, zie daarhoe weal naar zijne kerkge- noatschappelijke belijdenis dit meebracht, de bibliotheek des arbeiders zouden wenschen te zien samengesteld, met wat hartige, prettige gezonde uitspannings lectuur op den koop toe en nu en dan eene volks voorlezing door een desbevoegde gehouden lot toegift! E11 dat dat mnelen wij meer ont wikkelden, meer gegoeden, wij onderwijzers en godsdienstleerarenhem naast de voe dingsmiddelen voor zijn lioogcr leven ver schaffen 1 Dat is onze plicht! Schande is liet voor een boer, dat men van zijnen arbeiderszoon zegtdat hij een kind is van Jan de Vlegel opgevoed achter het klinket Schande is het dat er nog zooveel volksbijgeloof onder onze arbeiders tieersclit over de standen der maan en de dagelijkschc natuurverschijnselen; zulke verwarde begrip pen over rust en gelukover ordezulk een algemeene watervrees en voorliefde voor jenever 1), wanneer wij den groeten grooteu cenloiiaarslast dor verantwoorde lijkheid wegen, welken >ic zich noemende beschaafde hoogere standen op zich laden tegenover de mindere standen dan lieven wij voor de gevolgen Don verafschuwen wij den toestand der verlichte negentiende eeuwEeuw der vergaderingen en ver- eenigingen lot het te luchten hangen van talenten en theoriën tot het voeden van het nut voor zich zeiven. Arbeid adelt Daarom dan ook moet er gearbeid worden. Bedelen verlaagt, daarom moet de wet liet bedelen verbiedende rechter den over treder straffen! En zijn wij Zeeuwsch- Vlamingen ten dezen verschoond Gewis neen zoolang op onze straten en wegen in duizend vormen gevonden wordt wat kanom gewerkt worden tot stoffen: papier, voorwerpen van been, verfstof, medicijnen of mestspecien; zoolang op onze akkers aan het koren het slroo groeit; zoolang de natuur met vezelen eene plant bekleedt zoolang is er mogelijkheid om arbeid te verschaffen en loon voor werk te geven. Wij herhalen het liet kantwerk is goed de onderneming daarioe edel, ze verdient de beste uitkomsten; maar ze is ongenoeg zaam. En zie rondom uin duizendvoudige hoeveelheid vertoont zich in liet slroo eene grondstof die eene bron van welvaart voor een gansch gewest kan worden. Het splijten en vlechten, zuiveren en.bewerken is niet te zwaar voor de loedcre jeugd en den overrijpen leeftijd. Het sierlijk werk is niet geestdoodendintegendeel, afwisse lend en door verscheidenheid behagelijk. Van den zwaren bijkorf, van den hoed der dagloonster tot op liet sierlijk bluemenhan- gertje, tafelmandje en duizenderlei matjes en étuis is liet bescheidenheid en kunst en daardoor leidend lot opscherpend na denken voor den geest Daar de grondstof goedkoop is, kan liet werk loon beier zijn, dan waar de grondstof duur is, en wat is in dit opzicht goedkoopcr dan slroo Is het niet zonderlingdat in een gewest als Zeeuwsch-Vlaanderenom iets te noe men en ook uit een oogpunt van spaar zaamheid beschouwd dat in Zeeuwsch- Vlaanderen zeggen wij waar de vrouw in den hoed een barer voornaamste nationale kleedingstukken heeft bewaardgeen enkele werkplaats geworden wordtwaarin dit hoofddeksel wordt vervaardigd? Men getroost zich eene uitgaaf, niet in evenredigheid met de waarde van het klcedingstukonze vrouwenhoeden zijn te duurDeze koopt ze in Brugge uit de tweede handgeve direct van Clousin Henegouwen waar ze in alle vormen worden vervaardigd, dit is geen economiegeene spaarzaamheid Wij zijn voorstanders van den vrijen handel wat ons betreft, men heffe van den dag van morgen alle tolliniën, commiezen en slag- boomen opmaar om voorstanders van den vrijen handel te zijn, behoeft men 't niet te ontzien om te pogen zelf te vervaardigen wat wc elders moeten koo- penIntegendeel wij moeten ons ook in dit opzicht van anderen onafhankelijk trachten te maken en alleen dat wat ons niet eigen is van elders bekomen. Onze brouwers moeten nu reeds concurreren met liet Belgisch hier en toch bestaan er meer brouwerijen in ons gewest dan voor dertig jaren! O, zoo is er zooveel waarvan de landbouwer nut zou kunnen trekken en de arbeider loon. Waar staat liet geschreven dat op sommige streken van Zeeuwsch- Vlaanderen niet met vrucht de hoppe- en hennepteelt zou kunnen worden ingevoerd, voordecliger misschien dan liet kunstmatig kweeken van andere veldgewassen in zand gronden en geroeide bosschen. Maar helaas we zijn wellicht nog niet rijp genoeg om dit alles in te zienEven eens als de Belg ons ons vlas en onze beetwortelen afkoopt eu ons kolen en stoffen terug brengtzou hij onze hop afhalen en zoodra zijne wetten op dit punt vrijgegeven zijn, ojk om tabak vragen! Tabakmaar 't is doodzonde over dat punt te handelen we willen J dan ook maar voorshands laten rusten den naam van theorist vreezen we echter niet en aan ecnige handvollen mis kenning zijn we reeds gewoon geworden. Één ding echter is zeker, als de massa's ontwaken zullen en blijft de maatschappij hier slaan zooals zc staat als de massa's ontwaken zullen, zullen ze ook tot uitersten overslaan. Ze zullen ontwakenze zullen eenmaal opstaan zc zullen recht cischen de kiem is aanwezig; maar dan geldt liet niet onsdan geldt het hen die voor de toekomst der massa's hadden moeten zorgen 'tls droevig, zoo iels te moeten loeren! Maar waarheid boven al; iedere maat schappij met een onderwijsingericht ais liet onze, zal tot uitersten komen; socia lisme en communisme zjjn niet doodZe

Krantenbank Zeeland

Sluisch Weekblad. Nieuws- en advertentieblad voor Westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen | 1866 | | pagina 1