SLJ HEUSS- El ADVERTENTIEBLAD ZEEÜSSCH - VLAANDEREN. OORZAAK El GEVOLGEH. Nü. 45. Zevende jaargang. w M Vrijdag 9 November, 5T] Pi ge ifö 1 SB 1 "V- 'p. - m~T~ ts_" 1 ml M 111 A m u I tl Dit Weekblad verschijnt iederen Vrijdag. Prijs per drie maanden ynov het voormalig 4de district van Zeeland f 1,15; voor do overige plaatsen des Rijksfranco per post f 1,30. Afzonderlijke Nummers f 0,10. Prijs der Advertentiënvan 1-5 regels 0,75 elke regel daarboven f 0,121/2behalve het zegel van f 0,35 voor iedere plaatsing. Groote letters naar het getal gewone regels» die zij beslaan. Ingezonden Stukken en Brieven do Redactie betreffendebenevens Advertentiën en gewone Berichten of Mededeeliugen van Correspondenten te bezorgen bij den Uitgever dezes, alles FRANCO, behalve de bekende Correspondentiën. „In 't verleden ligt het heden in het nu wat worden zal." Do maand October ligt achter ons en het pleit is zoo goed als beslist Vööï ;on? Zeeuwenis do uitkomst dier beslissing Bevredigendbevredi gend welke ook do uitslag der herstemming lusschen de 1111. de KantesT en Saaymans Vaber, in het kiesdistrict Goes*/''wezen moge: Drie van de vier Zeeuws,chohafseyaardigden zijn de vrjjzinnige gevoelens-^tóegëdaan do keuze in Goes kan ons dus ^eéne^zórg pvecr baren te minder, daar wij iii^djz!$ lypeë; punten voor oogen hebben dieh^£pVfê49fiHcrstemming al daar uilvalle ons geruststellëh -L;"vooreerstde kiegers^van hef district ^Goès '-hëbbon vrheger den Heer de Kanter in do Kanier gebrachten 't is zeer waarschijnlijk, dat ze, nu -.geene) zijdelingscho belangen van derden meer in 'tspel kunnen zijn, eendrachtig^zullen samenwerken om te toonen pf zij al dan niet tot de vrijzinnigen behooren en dientengovolge do zege aan de zijde van den Heer de Kanter brengen. Ten tweede: Wjj hebben het meermalen ge zegd, do orthodoxe partij heeft ais zoodanig recht van bestaan en mitsdien ook recht op vertegen woordiging ons liberalisme nu zal het waarlijk I vrijzinnigheid heeten brengt mede dat we dat recht erkennen en eerbiedigen welnu dat ze haar best doe om den Heer Vader te doen ze gevieren Wij voor ons, wij kennon den man niet; doch al kenden wij hem we zouden nogtans daarom zijno candidatuur niet kunnen steunenomdat de meerderheid zijner partij het er op toelegt do godsdienst met de staatkunde te vermengen. Dit is onze grieve tegen die partij. Vele harer gods dienstige beginselen zijn de onzemaar wij kunnen ons niet plaatsen op haar Christelijk— Joodsch standpunt en keuren wij het libertiaismc, het. twijfelen en verloochenen onder onze „libe ralen hoogeljjk af, evenzeer doen wij dit ten opzichte van het Farizeïsme der orthodoxen. Allo liberalen zijn Goddankgeene Heidenen maar niet allo orthodoxen zijn het reine Chrislendom toegedaankortom dezelfde liefdedie wij voor sommige stellingen der Katholieken voeden, voe den wij voor sommige der orthodoxendezelfde afkeuring waarmede wij genen bestrijden is het wapen tegen dezen. Hoe vaak is ons in den jongsten tijd door bloedverwant en vriend ver weten dat wij (en men noemde den naam van een bepaald Koningsgezinde, van een oprecht het huis van Oranje uit ons midden toegedane!) dat wij, den troon hielpen ondermijnen, den Koning vijandig waren!. x Beide ontkennen wij; de troon rust op do grondwetde grondwet is niet in strijd met het Christendomde Koning der Nederlanden is een grondwettig Koning! Bij zijne komst tot den troon hief hij plechtig de hand op en zwoer, ouder aanroeping van den naam Gods, dat hij zou handhaven hot verbond tusschen hem enziju volk gesloten. Dat verbond was beslaande: zijn doorluchtige grootvader, de souvereiuileit (absolute vrijmacht) afwijzende, verklaarde, uit eigen vrije beweging, zonder dat verbond niet lo willen regocrenzijn' doorluchtige vader gaf aan dat verbond eeue uitbreiding, overeenkomstig 'de eischen des tijdsdat verbond is verval in de grondwet van het Koninkrijk der Nederlanden die bezworen wordt, eerst door den Koning, daarna door de vertegenwoordigers des volks en de Ambtenaren van Regccring en Staataan dat verbond hebben de Nederlanden (want ook in Belgie beslaat zoodanig verbond), dê rust en den vrede te danken, die ook ten onzent ongeschon den bleven toen elders dat verbond vertrapt en geschonden wrerd Door het bestaan cn het weerzijdsch trouw houden van dat verbond, bleven wij die wij zijn, onze eereplaats innemende in de rij der volken de zegeningen van dien vrede en dio rust sma kende, die ons in staat stellen om zachtkens aan onze inwendige inrichtingen te verbeteren onze koloniën op te voeden lot provinciën van het ko ninkrijk der Nederlanden en onzen broederen ginds de vruchten onzer beschaving te brengen om ze uit die vruchten over die beschaving te doen oordeelen en alzoo te doen zien, dat die beschaving ook voor hen wenschelijk is; eindelijk willen wij hun die beschaving brengenom zc alzoo vatbaar te maken voor de zegeningcu des Christendoms! Zie, dit alles nu zullen de ortho doxen ontkennen: dat we rust en vréde genieten is, zeggen zo, door de genade Goxlsdie ons lot heden spaardedat de Evangelieverkondiging in Oost en West aan geene banden gebonden isis het vrijmachtig werk van Gods geest, en zoo meer. Goed driewerf goed Ook wij .erkennen dat dat is ook ons geloof; ook wij schamen ons dal geloof niet; doch van dal standpunt uit beant woorde men ons een paar vragen 1°. Is het niet. gebleken dat juist die grondwet, dat ver bond tusschen vorst en volk hot middel was, dat de eeuwige liefde gebruikteom ons die rust cu dien. vrede te schenken? en 2°. gij die zoo onmiddellijk zijt, voorstan ders van het onmiddellijke bij God,, zeg ons dan toch eens, waarom hadden we vóór Mozes dien aartsvaderlijken eeredienst? Waarom van Mozes tot Christus dien verbazenden last eener zinne lijke eeredienst,. in schaduwen en inzettingen be staande Waaróm eerst oen veertig eeuwen na onze oudste tijdrekening eerst de Evangelische de Christelijke godsdienst Zie wanneer men ons dit zal opgelost bobben; wanneer men zal ontkend hebben, dat, door geestesontwikkeling en beschaving, do gedurige Schepper werkzaam wastot heil des meuschdoms soms door ge weldige krachtigeschijnbaar harde middelen dan weer door zachte leidingen en voorbeelden dan eerst zullen wij gclooven aan eenc vrijmacht, zöoals die door sommigen als kerkelijk leerstelsel wordt opgevat, maar die rechtstreeks in strijd is met het waarachtige licht des Christendoms Maar, gesteld eens, wij hadden den Koning tegengewerktgesteld eens wij hadden eerlijk gemeend in 's Koniugs proclamatie te lezen „Jaag mij al die- advocaten, ai die hoercnhecrcn, kortom eens al die volksvertegenwoordigers uit de Kamer en zend mij eens, ieder uitzijn district, een orthodox man!1' Weet ge wat ous antwoord zou geweest zijn Wij zouden gezegd hebben „Willem III, doorluchtige spruit van Oranjc- Nass.au! Wij hebben u veel te lief! Wij hebben u veel tc lief, om u.cn uw huis met kransen te tooien en dan ten offer lo brengen Wij hebben u veel,te lief, oni'u het hoofd ié zien worden van een. Slaat, waarin Iwe'e sterk gcfeckende partijen tegen elkander, oycrslaan Want dit laatste zou de waarheid zijn, of do geschiedenis is te vergeefs geschrevenOnder de Republiek vaak met monarchale Yormen hadden wij de volksverdrukking cn kregen de patriotten diedank zij de goddelijke Voorzie nigheid die ons volk zijn phlegma schonk niet in Jacobijuen ontaardden en ons voor de guillotine bewaarden; maar we zagen toch 's Konings over grootvader en grootvader als ballingen in den vreemde dolenwij zagen 's Konings vaderen in de gelederen der vreemden ecne plaats innemen dio de landgenoot hem weigerde wij zagen 's Konings vader ouder Wellingtons banieren en Nederlands zonen onder die van Satan Buo naparte elkander bestrijden! Zoudt gij nu, or thodoxe aristocraten en aristocratische orthodoxen, dien ouden toestand weerom wenschenhet volk trappende, de arristocratie (let wel, wij zeggen niet: den adeldom) do geld- en handelsmannen, do firma Droogstoppel cu comp., do firma Slijmerig en Zoonde gebroeders Saugsuo cn dergelijken weder op den troon willen helpenten einde het volk, lot èllendoen domheid gebrachtzijnen vorst tc. doen wegjagen of hem tot ecne mario- netto in derzulken handen te verlagen"! Zoudt go dat willen? Neen, zegt ge maar ga niet voortdezelfde oorzaken doen dezelfde uitwerk selen geboren worden! .Nog eens: de geschie denis is niet tc vergeefs geschreven het ras der patriotten en Jacobijnen, der theoriën en formulen aanbiddende Girondijnen, is evenmin uitgeslor- Yen als dat der Aristocraten Tegen heiden kampen wij voor onzen grond- wetligen Koning voor ons cenig waarachtig de woreld zegevierend doortrekkend Christendom en wij streven er naar om den Nederlander zonder onderscheid, tc brengen tot eencn stand, dien van Nederlandsch staatsburger van staat- chrïsten van geloofs- en zcdclecr en dus ook vau godsdienst! Geen ander doel hebben wij men zegene of vlooko onsGoen ander doel hebben wij voor oogcu Donaar onze hodon- daagsche beginselen, voorbeschikte rasphuisboef moet een staatsburger worden die Vaderland en Vorst lief hoeft enT zij als lovende van den arbeid zijner handen't zij als zelfstandig klein handelaar, of ambtenaar van minderen rang zijne plaats waardig is in do maatschappij. Daarentegen, de nieisdoendcnuttelooze pro- letariëude geld- cn handclsaristocraat do Klaasje Zevcnsters-figuur uit 's Ilage en Leiden en Amsterdam, moet van Nederlands bodem ver dwijnen cn veranderen in den edelman wiens noblesse oblige in den handelsman die de zenuw van den staat wordtin den regeerings- mandie den troon cu den Koning en zijn huis en de grondwet stut cn steunthij ongelijkheid van fortuin, gelijkheid van recht! Vrijheid, broederschap, door vrijwillige overeenstemming ondanks verschil yan stand of rang of rijkdom, zon der dc bedreiging: „of de dood", tengevolge eener redelijke overtuiging, die de zwaarden tol sikkelen cn het geweer' lol ploegscharen versmcedtdat is het, wat wij in het verschiet zien maar, men vergete hot nietdat is ook de zegepraal des reincu Christendoms! Daarom geene namen geene goede namen misbruiktom tol een doel te geraken dat bereiktons noodlottig zou worden daarom ook bovenal open cu rond gestredon voor de waarheid cu hare zegepraal

Krantenbank Zeeland

Sluisch Weekblad. Nieuws- en advertentieblad voor Westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen | 1866 | | pagina 1